Diepe gronden in de Falun kopermijn, Zweden

De Falun kopermijn in Zweden is een plek met veel historie. Als toerist mag je afdalen in de donkere tunnels en krijg je spannende verhalen te horen.

De Falun kopermijn (Falu Gruva) in Zweden geeft de regio Dalarna de karakteristieke rode kleur. Óveral zie je de roodgekleurde huisjes en het (houten) Dalarna-paard. De mijn is een indrukwekkende plek met veel geschiedenis waar je door de donkere tunnels mag wandelen.

Typisch Zweeds: Falun-rode huizen

Het bijproduct van de koperproductie was een roodkleurig poeder, dat eerst op een afvalberg terecht kwam. Maar op een dag kwam iemand erachter dat het spul houtrot voorkwam. Al snel begonnen de inwoners van Dalarna hun huizen te verven met deze dieprode “Falun rode” kleur. Het geeft de regio zijn kenmerkende karakter en ook vandaag de dag zie je bijna geen huizen in een andere kleur.

Afdalen in de kopermijn

Jozef verlicht een kaars en ineens zien we de grootte van de grot waar we in staan. De wand is gestut met houten balken maar verder is er een immense leegte. “Je moet je voorstellen dat dit vroeger allemaal smalle gangetjes zijn geweest.” zegt Jozef, “Eerst maakten ze de gangen ’s nachts heet met vuur, zodat het steen kraakte en makkelijker uit te hakken was. Later gebruikten ze dynamiet.”

De ontdekking van de kopermijn

Het verhaal gaat dat de mijn ontdekt werd door een geit, die aan het einde van een dagje grazen met rode hoorns thuiskwam. De boer vond dit merkwaardig en wilde weten waar de kleur vandaan kwam. De volgende dag volgde hij zijn geit en hij vond de plek waar later een enorme kopermijn gesticht zou worden.

Het leven van een mijnbouwer

Het lijkt me vreselijk om je leven lang onder de grond te moeten werken, maar de omstandigheden waren goed. “Om ervoor te zorgen dat mensen hier kwamen werken, moest je ze goed betalen.” Bovendien werden mensen onder de grond gemiddeld tien jaar ouder. Verrassend, want ik dacht altijd dat er veel doden vielen door vallende stenen en longziektes. Dat was ook wel zo, maar met het geld dat uit de mijn kwam, werd boven de grond oorlog gevoerd. “The Falun Mine was the treasure chest of Sweden.” Die was ook wel nodig, want koning Gustav wist zijn rijk uit te breiden naar delen van Noorwegen, Finland, Rusland, de Baltische staten en Duitsland. De kans dat je overleed in het leger was dus vele malen groter.
Voor die hogere levensverwachting zat je alleen wel van 6 uur ’s ochtends tot 6 uur ’s avonds onder de grond, als zijnde een soort Gollem.

Vervoer en gebruik van het koper

De stenen die gehakt werden gingen in een grote bak die aan touwen naar boven getakeld werd. Soms werden de mannen na hun werk in dezelfde bak omhoog getakeld. Dat hoefden ze gelukkig niet handmatig te doen: Een groot waterrad zorgde ervoor dat de mijn droog bleef en dat de stenen omhoog kwamen.

Het einde van de kopermijn

In 1687 hoorde men een enorm lawaai. Middenin de nacht stortte de mijn in en de implosie liet een gat achter van 300 meter diep. Gelukkig lagen de mijnwerkers te slapen en heeft iedereen het ongeluk overleefd.

De mijn is wel 1000 jaar lang gebruikt, maar de laatste honderd jaar is er nog weinig koper in Falun te vinden en werd voornamelijk naar goud gezocht. Inmiddels is de mijn uitgeput. Vanwege de boeiende historie en het falun-rood dat nog steeds kenmerkend is voor Zweden, besloot men er een Werelderfgoed van te maken.

Wil je zelf de Falun Kopermijn bezoeken?

Bekijk dan de website voor meer informatie en zoek een overnachting in de regio Dalarna.

Lees verder over een actieve vakantie in Zweden.